پمپ DVT / پمپ IPC چیست ؟+ قیمت در تجهیزات پزشکی دلسالند

پمپ DVT یا پمپ IPC

دستگاه‌های پمپ IPC و DVT که با نام‌هایی مانند دستگاه فشرده‌سازی متناوب پنوماتیک یا دستگاه فشرده‌سازی متوالی (SCD) نیز شناخته می‌شوند، ابزارهای پزشکی حیاتی برای پیشگیری از لخته‌های خونی خطرناک هستند.

پمپ IPC  یا پمپ DVT به‌خصوص برای بیماران بستری یا افراد با تحرک کم، جایگزین یا مکمل مهمی برای داروهای رقیق‌کننده خون محسوب می‌شوند.

برای درک بهتر، ابتدا نگاهی کلی به تعاریف، نحوه عملکرد و انواع اصلی این دستگاه‌ها خواهیم داشت.

پمپ IPC (فشرده‌سازی متناوب پنوماتیک)

هدف اصلی:

پیشگیری از لخته خون (DVT) و درمان لنف‌ادم.

نحوه عملکرد پمپ IPC:

استفاده از آستین‌های بادشو  (کاف) که به‌طور ریتمیک پر و خالی می‌شوند تا جریان خون و لنف را تقلید کنند.

انواع رایج:

دستگاه‌های بیمارستانی با چند محفظه هوایی، دستگاه‌های قابل حمل سبک.

پمپ DVT (ترومبوز ورید عمقی)

هدف اصلی:

پیشگیری و کمک به درمان لخته‌های خون در وریدهای عمقی (نوعی تخصصی از IPC).

نحوه عملکرد :

همانند IPC، با تمرکز بالاتر بر روی ایجاد فشار گرادیان (کاهش فشار از پایین به بالا) برای “دوشیدن” خون به سمت قلب.

انواع رایج:

دستگاه‌های سکونال (متوالی)، گرادیان، مدل‌های تخصصی پا (فوت پمپ).

پمپ لنف ادم

هدف اصلی:

کاهش تورم ناشی از تجمع مایع لنفاوی در اندام‌ها.

نحوه عملکرد:

اعمال فشار ملایم و ریتمیک برای کمک به تخلیه مایع لنفاوی.

انواع رایج:

اغلب مشابه پمپ IPC، اما با الگوهای فشار تنظیم‌شده برای سیستم لنفاوی.

درمان چگونه انجام می‌شود؟ نحوه کار پمپ دی وی تی

پمپ IPC از یک پمپ مرکزی (کنترلر) و آستین‌های بادی (کاف) که دور ساق پا یا اندام دیگر پیچیده می‌شوند، تشکیل شده است.

پمپ، این آستین‌ها را به طور متناوب (معمولاً هر 20 تا 60 ثانیه) با هوا پر و سپس به آرامی خالی می‌کند.

این چرخه شبیه به یک ماساژ ریتمیک است که دو مکانیسم اصلی دارد:

1. حرکت مکانیکی خون:

فشار ایجاد شده، رگ‌های سطحی و عمقی را فشرده کرده و خون را به سمت قلب می‌راند و از رکود آن جلوگیری می‌کند.

2. فعالسازی سیستم فیبرینولیتیک:

این فشار متناوب، باعث ترشح طبیعی موادی در بدن می‌شود که به حل کردن لخته‌های احتمالی کمک می‌کنند.

تفاوت الگوهای فشرده‌سازی:

متوالی (Sequential):

محفظه‌های هوایی آستین از قسمت‌های پایینی (مثلاً مچ پا) شروع به باد شدن می‌کنند و به ترتیب به سمت بالا (ساق) ادامه می‌دهند.

این کار شبیه به عمل “دوشیدن” (Milking) است و موثرترین روش برای شبیه‌سازی راه رفتن و پیشگیری از DVT شناخته می‌شود.

متناوب (Intermittent):

همه محفظه‌های آستین به طور همزمان باد و خالی می‌شوند. اثربخشی کمتری نسبت به نوع متوالی دارد.

گرادیان (Gradient):

در این روش، فشار اعمال شده در نقاط پایینی اندام (مثلاً مچ) بیشتر از نقاط بالایی (مثلاً ران) است.

این گرادیان فشار به جریان طبیعی خون به سمت قلب کمک شایانی می‌کند.

کاربردهای بالینی پمپ IPC: چه افرادی به این دستگاه‌ها نیاز دارند؟

استفاده از این پمپ‌ها بسیار رایج است و برای طیف وسیعی از بیماران تجویز می‌شود:

پیشگیری از ترومبوز ورید عمقی (DVT):

اصلی‌ترین کاربرد این دستگاه‌ها است.

افرادی که به دلیل موارد زیر بی‌حرکت هستند، در معرض خطر بالای تشکیل لخته خون قرار دارند:

پس از جراحی‌های بزرگ مانند جراحی ارتوپدی (زانو، لگن)، جراحی قلب، جراحی شکم.

بیماران بستری در ICU یا افرادی که دچار سکته مغزی شده‌اند.

سفرهای طولانی مدت بدون امکان تحرک.

بانوان باردار با سابقه یا ریسک لخته شدن خون.

درمان و مدیریت لنف‌ادم:

در این حالت، دستگاه با فشار ملایم و برنامه‌ریزی‌شده به تخلیه مایع لنفاوی اضافی که در بافت‌ها جمع شده است، کمک می‌کند.

سایر کاربردهای:

بهبود جریان خون و کاهش تورم پس از جراحی‌های پلاستیک مانند لیپوساکشن.

کمک به بهبود زخم‌های وریدی مزمن با افزایش اکسیژن‌رسانی موضعی.

کاهش درد و تورم در بیماران مبتلا به نارسایی وریدی یا واریس شدید.

مزایا و معایب در مقایسه با روش‌های دیگر

استفاده از پمپ‌های IPC/DVT مزایای بارزی دارد، اما معایبی نیز باید در نظر گرفته شود:

مزایا:

عدم خطر خونریزی:

بزرگترین مزیت آن است. برای بیمارانی که به دلیل ریسک بالای خونریزی (مثلاً پس از جراحی مغز یا چشم) نمی‌توانند از داروهای رقیق‌کننده خون استفاده کنند، گزینه‌ای بی‌خطر و حیاتی است.

اثربخشی ثابت‌شده:

مطالعات نشان می‌دهند استفاده از این دستگاه‌ها می‌تواند خطر DVT را به طور قابل توجهی کاهش دهد.

استفاده راحت:

بیماران معمولاً این دستگاه را به صورت یک ماساژ ملایم و دورهای تحمل می‌کنند.

قابل استفاده در خانه:

بسیاری از مدل‌های سبک و قابل حمل وجود دارند که امکان ادامه درمان را در منزل فراهم می‌کنند.

معایب و محدودیت‌ها:

وابستگی به تداوم استفاده:

برای موثر بودن، بیمار باید در طول روز و شب، به مدت توصیه‌شده توسط پزشک (غالباً 18-22 ساعت) از دستگاه استفاده کند که ممکن است چالش‌برانگیز باشد.

مشکلات پوستی:

تعریق، حساسیت یا در موارد نادر، زخم فشاری در ناحیه تحت کاف ممکن است ایجاد شود.

محدودیت در تحرک:

هنگام اتصال به دستگاه، راه رفتن دشوار است.

بیماران باید برای راه رفتن دستگاه را جدا کنند که ممکن است دفعات استفاده موثر را کاهش دهد.

هزینه پمپ دی وی تی:

دستگاه‌های با کیفیت می‌توانند هزینه اولیه قابل توجهی داشته باشند.

عدم درمان لخته موجود:

این دستگاه‌ها عمدتاً برای پیشگیری طراحی شده‌اند و درمان اولیه برای یک لخته تشکیل‌شده، معمولاً داروهای ضد انعقاد است.

نکات کلیدی برای استفاده و انتخاب مناسب

برای حداکثر اثربخشی و ایمنی، رعایت نکات زیر ضروری است:

پزشک تعیین‌کننده است:

نوع دستگاه، سایز آستین، فشار کاری و مدت زمان استفاده حتماً باید توسط پزشک یا فیزیوتراپیست تجویز شود.

اندازه صحیح آستین:

آستین باید کاملاً اندازه باشد.

آستین گشاد موثر نیست و آستین تنگ می‌تواند خطرناک باشد.

نصب صحیح:

لبه بالایی آستین نباید دقیقاً در پشت زانو قرار گیرد، چرا که می‌تواند جریان خون را مختل کند.

رعایت بهداشت پوست:

پوست زیر آستین باید تمیز و خشک باشد و روزانه از نظر قرمزی یا آزردگی بررسی شود.

مدل قابل حمل:

اگر هدف استفاده خانگی است، به وزن کم، باتری با عمر طولانی و امکان شارژ مجدد دستگاه دقت کنید.

خدمات پس از فروش و گارانتی:

از دستگاهی خریداری کنید که خدمات پس از فروش مطمئن داشته باشد.

 تحقیقات و چشم‌انداز آینده پمپ ضد انعقاد یا پمپ لنف ادم

فناوری مرتبط با این دستگاه‌ها به سرعت در حال پیشرفت است.

دستگاه‌های نسل جدید هوشمندتر شده‌اند و می‌توانند فشار را بر اساس وضعیت عروق بیمار تنظیم کنند.

برخی از این دستگاه‌ها قابلیت ترکیب سرمادرمانی (Cryotherapy) با فشرده‌سازی را دارند که برای کنترل درد و تورم پس از جراحی‌های ارتوپدی بسیار مفید است.

تحقیقات آینده احتمالاً بر روی شخصی‌سازی بیشتر برنامه‌های درمانی و ادغام بی‌سیم این دستگاه‌ها با سیستم‌های پایش سلامت متمرکز خواهد بود.

این پمپ‌ها با تقلید از یک عملکرد حیاتی بدن یعنی انقباض عضلات در حین حرکت از بروز یک عارضه کشنده جلوگیری می‌کنند.

درک صحیح از نحوه کار، موارد استفاده و محدودیت‌های آن، به بیماران و کادر درمان کمک می‌کند تا از این فناوری به طور ایمن و موثر بهره ببرند.

اگر شرایط خاص پزشکی دارید یا نیاز به استفاده از یکی از این دستگاه‌ها را احساس می‌کنید، حتماً با یک پزشک متخصص (معمولاً پزشک قلب و عروق، پزشک طب فیزیکی یا جراح) مشورت نمایید.